Mobilne Logo Ministerstwa Zdrowia

30.10.2014

Stanowisko w sprawie nowych uprawnień dla pielęgniarek i położnych wynikających z ustawy z dnia 22 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw

---

Menu

MZ-PP-P-024-3/RJ/14

Stanowisko w
sprawie nowych uprawnień dla pielęgniarek i położnych wynikających z ustawy z dnia 22 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1136)

Ustawa z dnia 22 lipca 2014
r. o zmianie ustawy o zawodach
pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1136),
która weszła w życie z dniem 11 września 2014 r. nadała nowe uprawnienia pielęgniarkom i położnym
ubezpieczenia zdrowotnego, jak i pielęgniarkom oraz położnym wykonującym zawody
poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgodnie z nowym przepisem art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.
U. Nr 174, poz. 1039, z późn. zm.) w
ramach samodzielnego wykonywania świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych,
leczniczych i rehabilitacyjnych, pielęgniarki i położne posiadające dyplom
ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo
oraz pielęgniarki i położne posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub
położnictwa będą miały prawo samodzielne:

  1. ordynować leki zawierające określone
    substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie
    działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia
    żywieniowego, w tym wystawiać na nie recepty,
  2. ordynować określone wyroby medyczne, w
    tym wystawiać na nie zlecenia albo recepty,

– jeżeli ukończą kurs specjalistyczny w tym zakresie.

Natomiast w ramach realizacji zleceń lekarskich
w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji pielęgniarki i położne posiadające dyplom ukończenia studiów co
najmniej pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo będą
miały prawo wystawiać recepty na leki, z wyłączeniem leków zawierających
substancje bardzo silnie działające, środków odurzających i substancji
psychotropowych, oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego niezbędne do kontynuacji leczenia, jeżeli ukończą kurs specjalistyczny w tym zakresie (art. 15a ust. 2
ustawy
z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki
i położnej
).

Ponadto, pielęgniarki
i położne, posiadające tytuł specjalisty w dziedziedzinie pielęgniarstwa lub
dyplom ukończenia studiów co najmniej pierwszego stopnia na kierunku
pielęgniarstwo lub położnictwo, będą miały prawo do wystawiania skierowań na wykonanie
określonych badań diagnostycznych, w
tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod
diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta (art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej).

Obowiązek ukończenia kursu
specjalistycznego, o którym mowa w art. 15a ust. 1 i 2 ww. ustawy, nie będzie dotyczył
pielęgniarek i położnych, które w ramach kształcenia w szkołach pielęgniarskich
i w szkołach położnych lub w ramach szkolenia specjalizacyjnego zdobędą  wiedzę objętą takim kursem (art. 15a ust. 7 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej).

Ponadto,
pielęgniarki i położne przed wykonaniem czynności zawodowych określonych w art.
15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej będą
musiały dokonać osobistego badania fizykalnego pacjenta. Natomiast pielęgniarki
i położne będą mogły – bez dokonania osobistego badania pacjenta – wystawić
receptę niezbędną do kontynuacji leczenia oraz receptę albo zlecenie na
zaopatrzenie w wyroby medyczne jako kontynuację zaopatrzenia w wyroby medyczne, jeżeli będzie
to uzasadnione stanem zdrowia pacjenta odzwierciedlonym w dokumentacji medycznej.
W takim jednak przypadku, recepty lub zlecenia mogą być przekazane osobie
upoważnionej przez pacjenta do odbioru recepty lub zlecenia albo
przedstawicielowi ustawowemu pacjenta lub osobie trzeciej, jeżeli pacjent
oświadczy podmiotowi udzielającemu świadczeń zdrowotnych, że recepty lub
zlecenia mogą być odebrane przez osoby trzecie bez szczegółowego określania
tych osób. Samo upoważnienie lub oświadczenie będzie odnotowane w dokumentacji
medycznej pacjenta albo dołączone do tej dokumentacji. Ponadto informacje o
wystawieniu recepty lub zlecenia będą zamieszczane w dokumentacji medycznej
pacjenta, a informacja o osobie, której przekazano taką receptę lub zlecenie, będzie
odnotowana w dokumentacji medycznej pacjenta albo dołączona do tej
dokumentacji.

Jednocześnie,
na podstawie delegacji ustawowej, o której mowa w art. 15a ust. 8 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, Minister Zdrowia po
zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Rady
Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady
Aptekarskiej, określi w drodze rozporządzenia:

  1. wykaz:
    1. substancji czynnych zawartych w lekach,
    2. środków spożywczych specjalnego
      przeznaczenia żywieniowego,
    3. wyrobów medycznych,
  2. wykaz badań diagnostycznych,
  3. sposób i tryb wystawiania recept,
  4. wzór recepty,
  5. sposób zaopatrywania w druki recept i sposób
    ich przechowywania,
  6. sposób realizacji recept, oraz kontroli ich
    wystawiania i realizacji

–      biorąc pod uwagę niezbędne kwalifikacje
oraz wymagany zakres umiejętności i obowiązków, konieczność zapewnienia
prawidłowego wystawiania recept, w szczególności w zakresie przepisów ust. 3 i 4, oraz zapewnienia prawidłowej
realizacji recepty i zadań kontrolnych podmiotów uprawnionych do kontroli
recept.

W
konsekwencji zmian dokonanych w ustawie z dnia
15 lipca 2011 r. o zawodach
pielęgniarki i położnej
ustawodawca wprowadził nowe regulacje w zakresie kręgu osób
uprawnionych do wystawiania recept refundowanych. Zgodnie z art. 2 pkt 14 lit. d i e ustawy z dnia 12
maja 2011 r. o refundacji leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(Dz.
U. Nr 122, poz. 696, z późn. zm.) do osób uprawnionych zostały włączone pielęgniarki i położne  ubezpieczenia zdrowotnego, jak i pielęgniarki
i położne wykonujące zawód poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego, z którymi Narodowy
Fundusz Zdrowia będzie zawierał umowę upoważniającą do wystawiania recept
refundowanych lub umowę upoważniającą do wystawiania recept refundowanych dla
wystawiającego, jego małżonka, wstępnych i zstępnych w linii prostej oraz
rodzeństwa.

Poszerzenie kręgu osób uprawnionych o pielęgniarki i położne
jest wynikiem przyznania pielęgniarkom i położnym uprawnień do ordynowania leków
i wyrobów medycznych, jak wynika to z nowego przepisu art. 15a ustawy z dnia 15
lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej.

Ponadto,
włączenie pielęgniarek i położnych do kręgu osób uprawnionych w rozumieniu art. 2 pkt 14 lit. d i e ustawy z
dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych
powoduje również, że osoby te będą musiały zastosować się do
przepisów dotyczących praktyk zakazanych w obrocie lekami refundowanymi, o których mowa w art. 49 ust. 3 ww. ustawy.

Należy jednak pamiętać, że pielęgniarki i położne będą
mogły korzystać z uprawnień dotyczących wystawiania recept na leki oraz środki
spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wydawania zleceń i recept na
wyroby medyczne oraz skierowań na badania diagnostyczne nie wcześniej niż od
dnia 1 stycznia 2016 r., ponieważ w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2014 r. o
zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw
,
tj. od dnia 11 września 2014 r. do dnia 1 stycznia 2016 r. powinny zostać przeprowadzone
odpowiednie kursy specjalistyczne, przygotowujące pielęgniarki i położne do
korzystania z nowych uprawnień.

/-/ Z upoważnienia MINISTRA ZDROWIA

PODSEKRETARZ STANU

Aleksander Sopliński

Refundacja

Zapoznaj się z zasadami refundacji i ustalania poziomu odpłatności. Sprawdź najnowszą listę leków refundowanych. Skorzystaj z informatora o lekach refundowanych.

---
czytaj więcej
powrót do góry